جستار‌هایی در نقش جناح صهیونیستی حکومت انگلستان در برکشیدن رضاخان
یک روز پس از موفقیت رضاخان در انجام کودتا، آیرونساید در دفترچه یادداشت خود می‌نویسد: «رضاخان در تهران کودتا کرده و به قولی که به من داد وفادار مانده است. تصور می‌کنم همه مردم چنین می‌اندیشند که من کودتا را طراحی و رهبری کردم. اگر در معنای سخن دقیق شویم واقعاً من این کار را کردم.» با این وجود در اولین سالگرد کودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ رضاخان با صراحت و افتخار مسئولیت آن کودتا را شخصاً بر عهده می‌گیرد!
پهلوی‌ها و فروکاستن فرآیند تصمیم‌گیری پارلمانی به اراده فردی
با سقوط حکومت رضاخان، مردم بیزار از نوع حکومتش دیگر علاقه‌ای به ادامه شیوه او ندارند. مضافاً بر اینکه محمدرضا شاه جوان ویژگی‌های ضروری برای استبداد را نداشت. به همین دلیل اکثر نهاد‌هایی که در دوره رضاخان تعطیل شده بودند، مجدداً فعالیت خود را آغاز کردند و جانی دوباره گرفتند. اما این دوره گذرا بود و شاه پس از کودتای ۲۸ مرداد همه ابزار‌های استبداد را یکی پس از دیگری در اختیار گرفت و به سرعت تبدیل به یک دیکتاتور تمام‌عیار شد
خوانشی از تحلیل امام خمینی از آغاز و انجام حکومت رضاخانی
امام در عین حال که به وضعیت موجود و اوضاع زمانه و حکومت رضاخانی و تداوم ساختار سیاسی قدرت اعتراض داشتند، از جمود فکری و عدم تحرک روحانیون و انفعال سیاسی آنان در حوزه علمیه نیز گلایه‌مند بودند. به همین دلیل افکار امام همواره چند گام از دیگران جلوتر بود و همین برجستگی شخصیت امام روز به روز بر محبوبیت ایشان در بین مبارزان دینی و طلاب انقلابی افزود
نظری بر زمینه‌ها و پیامد‌های تغییر ساختار فرهنگی ایران در دوران پهلوی‌ها
فقر عمومی، کندشدن روند‌های صنعتی شدن، بحران‌های اقتصادی، تجربه ناموفق دموکراسی، شیوع بیماری‌ها و... از عوامل مهم بر سر راه رشد آموزش عالی بود. به دلیل تعارضات زیانباری که در کشور وجود داشت، آموزش عالی دچار ضعف و فراموشی شد و از کیفیت اصلی خود دور ماند و نهایتا پروژه‌های پهلوی‌ها در حیطه فرهنگ و آموزش ناکارآمد شد
به بهانه سالروز انتصاب آیت‌الله حاج شیخ محمدصادق خلخالی به عنوان قاضی دادگاه‌های انقلاب اسلامی
داوری مطلق درباره انسان‌ها میسور نیست، با این همه این سخن نباید تبدیل به کلیشه و شعار شود و در سایه آن، معدل‌های معکوس و واژگونه ارائه گردد! این رویکرد نامیمون، سالیانی است که از سوی رسانه‌های ضدانقلاب درباره یکی از یاران دیرین انقلاب یعنی آیت‌الله حاج شیخ صادق خلخالی جاری گشته و ذهنیت‌های پوچ و عاری از حقیقت آفریده است
مروری بر رویکرد‌های مبارزاتی امام خمینی در حوزه اقتصاد
در پی اعتصاب کارکنان شرکت نفت، کمبود و بی‌برنامگی در توزیع این کالای اساسی مشهود شد. به همین دلیل امام خمینی طی حکمی به مهندس مهدی بازرگان خواستار آن شد که هیئتی مرکب از وی و برخی دیگر - که نامشان در این ابلاغیه آمده است - بر فرآیند تولید و توزیع نفت نظارت کنند
امام خمینی و نحوه مواجهه با ارتش شاهنشاهی در فرآیند انقلاب اسلامی
تاکتیک بدیع و ارزشمند امام خمینی که هایزر آن را سیاست «قلب و گل» نامیده بود، سفارشی بود که ایشان به مردم کردند تا با سربازان با گل روبه‌رو شوند و در برابر آنان از روش‌های خشونت‌آمیز خودداری کنند. این شیوه، قلوب نظامیان را به سوی انقلاب جلب کرد و اکثر آنان در برابر این تاکتیک هوشمندانه خلع سلاح شدند و در برابر لطف مردم به گریه افتادند
چالش امام خمینی با عدم مشروعیت رژیم پهلوی در آیینه تاریخ
امام خمینی به خوبی ماهیت این رابطه ارباب و نوکر را بین شاه و امریکا می‌شناختند، هم از این روی ادامه سلطنت محمدرضا شاه را نوعی حماقت می‌دانستند و در برابر پیشنهادات برخی چهره‌های ملی‌گرا که معتقد بودند شاه باید سلطنت کند و حکومت را به دست مردم بسپارد، از ساده‌لوحی آن‌ها انتقاد می‌کردند و می‌فرمودند: این نهایت ساده‌لوحی است که به کسی که این همه جنایت کرده بگوییم تو برو و به حکومت کاری نداشته باش و به الواطی‌هایت برس و به این ملتی که این همه خون داده بگوییم بگذارید این آقا سلطنتش را بکند!
جستار‌هایی در واپسین گام‌های رهبر کبیر انقلاب در مبارزه با رژیم پهلوی
روز‌هایی که بر ما می‌گذرد، تداعی‌گر چهل‌و‌یکمین سالروز پیروزی انقلاب اسلامی است. از این روی بازخوانی واپسین گام‌های رهبر کبیر انقلاب در مبارزه با رژیم پهلوی بهنگام به نظر می‌رسد. مقالی که هم اینک پیش‌روی شماست، درصدد چنین خوانشی بوده است. امید آنکه تاریخ پژوهان انقلاب و عموم علاقه‌مندان را مفید و مقبول آید.
مجلس شورای ملی و سقوط رضاخان در شهریور ۱۳۲۰
در جلسه ۲۵ شهریور ۱۳۲۰، فروغی در مجلس متن استعفانامه رضاخان و انتقال سلطنت به پسر او، محمدرضا پهلوی را قرائت کرد و به این ترتیب، با از بین رفتن حکومت استبدادی رضاخان، مجلس و سایر نهاد‌های قانونی جان تازه‌ای یافتند. فروغی از جانب شاه جدید قول داد که قانون اساسی کاملا رعایت خواهد شد و ایشان در امر مملکت‌داری کاملا یک پادشاه قانونی خواهد بود
۴