معاون وزير امور خارجه كشورمان، جناب عراقچي در واكنش به اقدام وزير خارجه امريكا و سايت وزارت خارجه امريكا كه تفسير يكجانبه و رندانهاي از توافق گام اول با 1+5 را منتشر كرده بود، اعلام كرد طبيعي است كه هر دو طرف به نحوي از محتواي توافق سخن بگويند كه بيشترين امتياز را براي خود تصوير كنند.
شايد اين واقعيترين گزاره تيم مذاكراتي باشد كه در روزهاي پس از نشست ژنو عنوان شده باشد. بر اساس اعلام معاون پارلماني وزارت خارجه كشورمان، از آنجا كه آنچه در ژنو به توافق منجر شد، يك بيانيه است و توافق نيست، لذا نيازي به تأييد مجلس در ايران ندارد. در حالي كه آنچه در ژنو مورد توافق قرار گرفته تمامي اركان حاكميتي و حوزههاي نظام را در بر ميگيرد و با نامگذاري و كوچككردن عنوان نميتوان اهميت و عمق گستره و دامنه اين توافق را محدود كرد و نميتوان از ضرورت مداخله و مشاركت و ايفاي نقش قانوني مجلس شوراي اسلامي جلوگيري به عمل آورد.
از منظر ديگر، اثرگذاري و ايفاي نقش مجلس نه تنها حوزه مانور تيم مذاكراتي را محدد نميكند، بلكه بر قدرت چانهزني تيم مذاكراتي خواهد افزود. بنا بر گزارشهاي موجود، گزارش مذاكرات هستهاي در مجلس نيز تفاوت عمدهاي با آنچه در رسانهها از زبان دكتر ظريف شنيديم و خوانديم، نداشت.
پنهانكاري در جزئيات ديدارها و مطالبي كه رد و بدل شده تا اجزاي تكميلي توافق يا بيانيه با 1+5 نه تنها تيم مذاكراتي را با شرايط دست بسته روبهرو نميكند بلكه اين ظرفيت ملي و گسترده را به شكل شفافتري در مسير پشتيباني با چشمهاي باز از تيم مذاكراتي قرار خواهد داد. طي روزهاي گذشته از توافق با 1+5 آسيبشناسيها و نقدهاي حقوقي، فني و محتوايي به عمل آمده كه با نگاهي منصفانه بايد از تمامي آنها در برنامه و سناريوهاي مذاكراتي بعدي با 1+5 و در واقع 1+3 استفاده شود و از نقاط ضعف و آسيبهاي آن كاسته و بر نقاط قوت اين توافق افزود شود.
براي تأكيد بر نمونه قابل تقدير در همين توافق، زماني كه به مؤلفهها و المانهاي توافق جامع پرداخته شده در بند چهارم، كه مسئله توافق روي يك برنامه غنيسازي محدود و ... را مورد توجه قرار ميدهد، در پايان جمله، اين برنامه محدود را براي يك دوره زماني محدود در نظر ميگيرد كه پس از آن بايد تمامي محدوديتها برداشته شود. به همين دليل است كه از هم اكنون در ادبيات رسانهاي كه در حال زمينهسازي آن هستند، به يك دوره 10 تا 15 ساله اشاره ميكنند.
نكته پاياني براي اينكه بتوانيم به توافق متوازن، برابر و همزمان دست يابيم و رفتاري واقعاً حرفهاي از تيم مذاكراتي را شاهد باشيم، داشتن يك بسته تبليغاتي و عمليات رواني است كه ظاهراً تيم مذاكراتي هيچ توجهي به اهميت و ارزش آن ندارد. خوب نگاه كنيد كه بيانيه سهشنبه كاخ سفيد چگونه با تغيير مفهوم «برنامه غنيسازي ملايم» به «برنامه غنيسازي بسيار محدود» زمينهسازي در توافق جامع را مقدمهسازي ميكند. ظاهراً كاخ سفيد به جز جنگ تبليغاتي و زمينهسازي براي دور جديد مذاكرات و حتي مذاكرات مربوط به اجراي گام اول، به دليل فشارهاي صهيونيستي آنچنان در رنج است كه عدم پذيرش تفسير امريكايي از مفهوم غنيسازي را به معني بازگشت به راهبرد عدم پذيرش غنيسازي ميداند.
كاستيها و آسيبها و نقاط ضعف محتوايي توافق يا بيانيه ژنو و ديگر مؤلفههاي رفتار ديپلماسي يا مؤلفههاي حاكميتي و مداخله مؤثر آنها در روند مذاكرات توافق جامع، امري ضروري است تا يك توافق حرفهاي و تمامعيار را انتظار داشته باشيم.
